Het is de ochtend van achtentwintig januari, en Egypte is voor de vierde dag achtereen de straat op gegaan  om te protesteren tegen president Hosni Mubarak. Tienduizenden betogers raken slaags met de oproerpolitie. Tanks rollen het Tahrirplein op. Dit protest is geen laffe kopie van Tunesië. Dit protest is een blijvertje. Bij nrc.nl slingeren we een liveblog aan.

De onvoorspelbaarheid van Mubarak
Veel nieuwsmomenten zijn heftig, maar kort. Onze inschatting de achtentwintigste is dat de revolutie in Egypte heftig en lang zou worden. Die inschatting blijkt juist. Pas na achttien dagen vertrekt Mubarak echt naar zijn buitenverblijf aan de Rode Zee en breekt een volksfeest op Tahrirplein uit. De zeventien dagen die daaraan vooraf gaan wil de wereld het weten: wat is daar in godsnaam gaande?

We maken een account aan bij CoverItLive (CiL) en proberen uit te vinden wat er gebeurt. We zoeken tweets van mensen ter plaatse, volgen de grote persbureaus en Al Jazeera, en bellen onze correspondenten.

Mubarak trekt de stekker uit het internet en het lijkt er op dat hij de wereld blind wil maken. Als hij nog volledig de controle zou hebben over het leger kan het ontaarden in een bloedbad. Wij schrijven in ons liveblog dat de politie journalisten inrekent en dat er berichten binnenkomen over grote clashes tussen betogers en politie, waarbij doden schijnen te vallen. Op dat moment is de onvoorspelbaarheid van Mubarak angstaanjagend groot. Experts weten het ook niet. Heeft hij de macht nog?

Geruchten zijn ook nieuws
Met Al Jazeera, CNN en BBC World constant aan proberen we het allerlaatste nieuws direct te brengen in ons liveverslag. Veel geruchten blijken later niet te kloppen. Is ElBaradei nu wel of niet gearresteerd? Staan er nou tienduizend of twee miljoen mensen op Tahrirplein? Mubarak naar Sharm El-Sheikh? Hij treedt af, een partijchef weet het zeker. Niet dus, maar wat de lezer krijgt voorgeschoteld is een aardige afspiegeling van de onzekerheid in Egypte zelf. Dat is inherent aan liveverslaggeving, welk medium het ook is. Maar geruchten die onzin blijken kun je meteen de kop indrukken. Dat is live. Onze liveverslaggeving is wat we *nu* weten, gebaseerd op bronnen van allerlei pluimage. Lees analyses en de onvermijdelijke context en duiding op de site en in de krant.

De urgentie die dit nieuws verdient
Een van onze correspondenten noemde de situatie ‘één grote puinhoop’, totaal onbekend in vakantieland Egypte. Wat begon met een regen van traangas en rubber kogels, ging over in schieten met scherp en ontaarde in complete veldslagen. Hoe versla je dat als nieuwssite met het gevoel van urgentie dat dit nieuws verdient? In het liveblogsysteem van CiL combineerden we korte berichten van persbureaus met tweets, foto’s en video’s vanuit Egypte en updates van onze correspondenten en bureauredacteuren met expertise. Die eerste dag bekijken 25568 mensen ons liveverslag. De pagina waar het liveblog staat op nrc.nl (met links naar artikelen met foto’s en duiding) trekt 110.721 bezoekers, het op drie na best bekeken artikel van de maand januari, net onder het tweede liveblog, die van de 29e januari.

Ook de andere liveblogs die we hebben bijgehouden over Egypte de afgelopen weken deden het erg goed. Niet zo gek, want ze stonden steevast bovenaan de pagina met een enorme foto. We besloten het nieuws namelijk het allergrootste gevoel van urgentie op de site te geven. Het is een extra service die veel werk en geld kost (tijdens een liveverslag minstens één extra webredacteur aan het werk, en nog vaak overwerk ook), maar wel een die aangeeft dat dit nieuws ons menens is. We willen de lezer graag meenemen in de onvoorspelbaarheid van de situatie.  Daarbij komt dat wij ons als pas vernieuwde site graag storten op de mogelijkheden die er zijn om online nieuws aantrekkelijker te maken. Dat is een mooi visitekaartje voor een site die zich heeft geherdefinieerd en pretendeert, of dat in elk geval probeert, te vernieuwen.

Er staan weer tienduizend mensen op het plein. Liveblog aan?
Zodra er tienduizend mensen op het Tahrir-plein stonden ‘s morgens brak bij ons de discussie los. Liveblog aan? Nog even wachten? Waarop dan? Geweld? Een doorbraak in de impasse? Het is moeilijk te voorspellen. Maar in het algemeen houden wij vol: als het nieuws zich min of meer hetzelfde ontwikkelt als gisteren, is het niet groot genoeg voor een liveblog. Van de achttien protestdagen hebben wij er bij negen een liveblog gestart. Dit terwijl grote voorbeelden als BBC, The Guardian en Al Jazeera wel elke dag bleven livebloggen. Het voordeel van doorgaan is dat je kan laten zien dat je er bovenop blijft zitten en altijd op tijd bent als er wél grote ontwikkelingen zijn. Het nadeel is dat een liveblog op een dag dat iedereen zich rustighoudt op het Tahrirplein lang niet zo interessant is en het daarmee z’n waarde voor echt urgente ontwikkelingen verliest. Bovendien brengt het een verantwoordelijkheid naar de volgers met zich mee. Als je eenmaal aan het livebloggen bent, is het lastig stoppen.

Het kan natuurlijk altijd beter, maar met de goede bezoekcijfers en aandacht bij onder anderen De Wereld Draait Door en Radio1 hebben we als jong, nieuw team laten zien dat we grote nieuwsgebeurtenissen de aandacht proberen te geven die het hoort te krijgen.

Dit stuk verscheen eerder bij De Nieuwe Reporter

Alle goede raad ten spijt, ook na de studie lijken vrouwen niet op de voorgrond te durven treden. Ik heb het nu dus niet alleen over journalisten, maar ook over andere vrouwen, die in de media opgevoerd kunnen worden als expert. Hoe vaak je wel niet te horen krijgt: “Nou, ik weet niet of ik dat kan hoor. Misschien kun je mijn collega bellen?”. Voor de duidelijkheid: die collega is meestal een man.

Slechts 25 procent van alle genoemde mensen in de geschreven pers is vrouw. Maar ook op televisie vormen vrouwen de bedreigde diersoort, maar liefst driekwart van de “talking heads” op de televisie is man! Waarom? Ik weet dat er genoeg vrouwen met potentie rondlopen, waar zijn ze dan gebleven? Ik vraag het mezelf vaak af. En ik ben daar niet alleen in.

Tijdens discussies in de kroeg winden ook mijn vriendinnen zich op over de slechte positie van de vrouw in de media. Aan het einde van de avond komen we tot de conclusie: wij zijn de nieuwe generatie, wij gaan het absoluut anders doen! Wij gaan voor onze carrière en laten ons door niets of niemand tegenhouden.

Je zou dus denken dat ik op de tafel sta te dansen als Villamedia magazine aanklopt met de vraag of ik interesse heb in het schrijven van een maandelijkse column. Nou, niet dus. De twijfel en de onzekerheid slaan toe: kan ik dit wel? Wat als het niet lukt? Totale paniek in mijn studentenkamertje. Net als mijn vrouwelijke medestudenten, net als al die andere vrouwen in de media, laat ik me leiden door mijn angst en sta ik op het punt de boel af te blazen. Maar ineens flitsen de voornemens uit de kroeg door mijn hoofd. Ik realiseer me dat als ik meer vrouwen in de media wil zien, misschien eens kan beginnen met mezelf. Dus bij dezen: mijn eerste stap.

Deze column is geschreven in opdracht van VillaMedia Magazine

In de uitzending vertelt ze over de eerste tv-recensies en hoe het is om als beginnend journalist de arbeidsmarkt te betreden. Ook is Sp!ts-hoofdredacteur Bart Brouwers in de uitzending.

Luister het fragment uit Lunch! hieronder terug.

Foto: Ben McLeod (CC)

Tot deze week werd de tv-column van Sp!ts geschreven door vijf eigen redacteuren, die dat naast hun normale werkzaamheden deden. De uitvoer is vanaf 11 mei in handen van een jong journalistencollectief met de naam Mediacontainer. Tien leden van dit collectief zullen om beurten de column voor hun rekening nemen. Ze zijn student aan de school voor journalistiek in Utrecht, of daar recentelijk afgestudeerd.

Sp!ts-hoofdredacteur Bart Brouwers ziet grote voordelen. “Deze studenten leven midden in onze doelgroep, ze hebben bewezen goed te kunnen schrijven, zijn enthousiast voor het medium tv. En wat het voor mij extra aantrekkelijk maakt is dat je zo elke dag een stukje van de krant ter beschikking stelt aan een groep jonge enthousiaste collega’s, voor wie de arbeidsmarkt wat minder gemakkelijk is dan destijds voor mij gold.”

Maandag staat de eerste tv-recensie van Mediacontainer in Sp!ts en wordt geschreven door Marije Drenth. De overige recensenten zijn: Daan Wiegerinck, Emiel Elgersma, Jaap den Ouden, Kim Brink, Loek Essers, Roland van Veen, Peter van der Ploeg, Teunie Stoffele en Charlotte van den Berg.

Lees de dagelijkse De bankzitters hier.

Scorniceşti in het zuidwesten van Roemenië is een typisch communistisch dorp, met oude industrie en identiek ogende flats. Toch heeft de geboorteplaats van de Roemeense dictator Ceauşescu, iets speciaals: Een megalomaan voetbalstadion met de naam ‘Toekomst’. Maar sinds de val van het communisme gelooft niemand er meer in.

Tijdens het communisme speelde FC Olt Scorniceşti in de eerste divisie, maar na de revolutie ging het berg afwaarts met het team. “Het team belandde in de derde divisie,” vertelt trainer Marius Stan, die ooit met het team in de top speelde. “Bijna alle spelers vertrokken.”

“Een keer zijn we nog in de tweede divisie terecht gekomen,” zeg Stan met een gevoel van schaamte. “Maar we zijn nooit meer op het oude niveau teruggekomen.” Terwijl hij om zich heen kijkt zegt hij: “Het is triest, diep triest, dat wij in dit enorme stadium spelen, terwijl er maar een paar mensen zitten te kijken.”

Noot: dit is een korte samenvatting van het originele verhaal.

De kogel was door vier muren gegaan, ketste af en had zich in de zij van een jonge arts geboord. Een tijd later laat een gevluchte vriend van hem in de Jordaanse hoofdstad Amman een foto zien van de wond die de kogel had veroorzaakt. Op zijn mobiele telefoon. “Dit is mijn vriend, twee weken voordat hij doodging.”

Zo kwam fotograaf Geert van Kesteren op het idee om wél beelden uit Irak te krijgen. Want zelf het land in gaan, dat was veel te gevaarlijk. “Bovendien heb ik twee kinderen thuis.” En de collega”s die het wel doen, reizen “embedded”. Maar in die ene foto zag Van Kesteren de mogelijkheid om zijn verhalen van Iraakse vluchtelingen in buurlanden Syrië, Turkije en Jordanië te illustreren. Want de mensen die achterbleven in Bagdad bleken foto”s te maken met hun mobiele telefoons en ze naar familie over de landsgrenzen te sturen. Het boek Baghdad Calling is de vandaag gepresenteerde bundeling van die woorden en beelden.

Het idee voor het boek ontstond in januari 2007, toen Van Kesteren (1966) naar omliggende landen van Irak reisde om de situatie van vluchtelingen uit het land zichtbaar te maken. Hij ging de straat op en vroeg willekeurige voorbijgangers naar hun verhaal. Het idee voor foto”s ontstond daar pas.
“Als er één ding gelukt is in Irak, is het de mobiele telefonie wel”, zegt Van Kesteren. “Een van de vluchtelingen liet me de foto”s zien: van haar gevluchte nicht, die probeert om illegaal Zweden binnen te komen. Van haar neef, die nu in de gevangenis in Turkije zit. Van haar man, die was gemarteld door Saddam.”

Beelden die bijna naadloos aansloten bij de opgetekende vertellingen van vluchtelingen in buurlanden. Of die juist ongewoon waren, soms tegendraads. “Bij een beeld van een jongen voor een rode sportauto denk je aan Los Angeles, niet aan Bagdad.”

Na die paar mensen die hem foto”s hadden laten zien, begon het verzamelen. Hulpdiensten, collega”s en vluchtelingen kregen de vraag om vooral zo veel mogelijk beelden uit Irak te sturen. Beelden die bijna allemaal waren gemaakt met mobiele telefoons. Van lijken op straat tot huwelijksfoto”s, van gewonden tot een vakantiekiekje van een zwemmende jongen. Na een proces van afwegen en selecteren “vlocht” zich zo een verhaal over de dagelijkse situatie in Bagdad, samen met foto”s van hemzelf van hun gevluchte familieleden.

“We kregen veel beelden vanuit de auto, van Bagdad met rookpluimen op de achtergrond. In het boek wilden we het gevoel creëren dat je zelf in de stad rijdt.”

Irak is geen onbekend terrein voor Van Kesteren. Hij fotografeert er “alweer tien jaar”, voor onder andere het Amerikaanse Newsweek, het Duitse Stern en Vrij Nederland. De fotograaf maakte bovendien vier jaar geleden het boek Why mister, why?, over het optreden van de Amerikanen in Irak in 2003 en 2004. Maar nu was het tijd voor het verhaal van de Iraakse ontheemden.

“Oorlog is niet alleen bomaanslagen en doden, hoe vaak het ook gebeurt”, zegt Van Kesteren. “Er komen familieleden om, er vluchten mensen.” En voor dat verhaal – dat van de Iraakse vluchteling – is te weinig aandacht, vindt Van Kesteren. “Het is zo complex, zo veel barbaars geweld. Etnische zuiveringen, wijken waar bevolkingsgroepen het tegen elkaar opnemen. Een groot deel van de bevolking zit nu in het buitenland, huurt met het laatste geld een appartement en heeft weinig zicht op een toekomst. Hun Irak bestaat niet meer.” Het is, geeft de fotograaf toe, een cliché, maar juist die mensen wil hij door middel van dit boek een stem geven. Als boodschapper, welteverstaan. Want hoewel het boek mede is gefinancierd door Amnesty International en Stichting Vluchteling, weigert hij om een “promotiepraatje” te houden. “Of het nu voor een hulporganisatie is of voor Defensie.” De boodschap, daar gaat het om. Laten zien wat er gebeurt. Maar niet als wereldverbeteraar. “Ik geloof meer in de kracht van de journalistiek dan in persoonlijke idealen.”

©de Volkskrant/ Pieter Sabel

Foto’s:© Geert van Kesteren:Baghdad Calling, Reportages uit Turkije, Syrië, Jordanië en Irak.Episode Publishers Rotterdam, 25 euro.

“Not that far actually from one of the sites”, zit hij.

Wij beginnen anders. [Zie deze posting van woensdagavond, red.] “Death toll rises to at least 10 in Mumbai terrorist attacks, dozens injured; new reports of explosions, incidents – local TV “, bericht het breaking news collectief (@breakingnewson) op Twitter. Vanaf dat moment loopt ons live blog, is het ongeveer half acht ‘s avonds Nederlandse tijd, en is het al een paar uur hommeles in India.

Tijd voor een nieuws-experiment. Met de live blogservice ‘Cover it Live‘ is het mogelijk om van minuut tot minuut verslag te doen van een gebeurtenis. En met hulp van het internet hoef je niet in India te zijn om dat te kunnen doen. Je bundelt eenvoudig de breaking newsfeeds van CNN, BBC en uiteraard het altijd snelle BreakingNewsOn. Je zoekt zelf het een en ander uit om de nieuwsfeed te verrijken en je bent klaar.

Dacht ik.

Persoonlijk
Als je dan zelf het een en ander checkt blijkt dat eigenlijk de hoofdmoot van het nieuws bij IBN vandaan komt. Een Indisch nieuwskanaal dat nauw samenwerkt met CNN. Daar staan de verslaggevers op straat tussen het geweld. En er worden video’s gemaakt die te embedden zijn. Foto’s hebben ze ook, foto’s die wij in Nederland terug zien als EPA- Reuters- of ANP-beelden. De video’s en foto’s posten Peter en ik als vanzelf in de liveblog.

Twist
Maar. De twist komt van de twitteraars en bloggers uit Bombay. Er is een twitteraar, Vinu, die foto’s publiceert op Flickr: “Taken late night Nov 26 at Colaba. Arranged in the order I took the snaps as I visited this place – 15 mins after I heard the sound. 2 mins walking distance from my house.”

Verhaal
In plaats van nieuws wordt het nu een verhaal. Door het internet kan de cynische en macabere stelregel ‘doden gedeeld door afstand’ (of vice versa) worden opgegeven: “St. George hospital now in need of blood donations”, is de noodkreet van ‘Mumbaiattack’ op Twitter. En zo gaat het door: “Oberio hotel has had a rescue attack but now news on results. Firing has been heard.”

En dan Netra: “Called again at J J Hospital & St.George Hospital … no requirement of Blood at the Moment ! they will call bk if they needs the blood !”

Fact check my ass
Geen idee of dit waar is uiteraard. Geen manier voor ons om dit te checken. Wat wel opvalt: Aditya Sengupta post: “The Taj Mahal Palace and Tower (With a fire, possibly because of grenade explosions, on the top floor of the old building, The Palace (heritage site), as well as a hostage situation and gun-battle on the premises).”

Daaruit volgt:
Blood Donations:
St. George’s Hospital: (022) 22820242
J J Hospital: (022) 23735555, Blood Bank: (022) 23739400
Bombay Hospital: (022) 22067676 extn 216″

For Foreigners:
Canadians:
Foreign Affairs 1-613-996-8885 from Canada, 1-800-387-3124 elsewhere
USA:
Help line number US: State Department number – 888.407.4747 Foreign Affairs 1-613-996-8885
United Kingdom:
Forgeign Office Emergency Telephone Number – 0207 00 800 00.

Twitter
Sengupta twittert ook:
“One of the most interesting things to note has been the speed at which information has been spread using social media sites, particularly the micro-blogging site, Twitter. You can find my updates here: http://twitter.com/sengupta. Updates on Twitter appeared over an hour before it CNN began covering it.”